NGÀNH KHOÁNG SẢN VIỆT NAM CẦN THAY ĐỔI LỘT XÁC ĐỂ XUẤT KHẨU
1. Bối cảnh 2025: Khoáng sản không còn là chuyện “đào lên bán”
Từ 1/7/2025, Luật Địa chất và Khoáng sản 2024 bắt đầu có hiệu lực, chuyển hẳn tư duy từ “khai thác – bán nhanh” sang “khai thác – chế biến – dùng tiết kiệm, gắn với chuỗi cung ứng quốc tế”. Luật mới chia khoáng sản thành nhóm, ưu tiên khoáng sản chiến lược và khoáng sản quan trọng cho năng lượng – quốc phòng – công nghệ cao, đồng thời quản lý chặt chuyện xuất thô. (LuatVietnam)
Cùng lúc đó, thế giới lại đang khát khoáng sản quan trọng vì ba lý do:
- Cuộc đua tách khỏi Trung Quốc trong đất hiếm, vonfram, titan, antimon, graphit… nên Mỹ, Nhật, Úc buộc phải tìm nguồn mới – Việt Nam chính là một trong số ít điểm đến được nhắc tên liên tục. (Reuters)
- Việt Nam được xác nhận có trữ lượng đất hiếm rất lớn (22 triệu tấn, chỉ sau Trung Quốc) và đang được kêu gọi đầu tư để trở thành mắt xích đất hiếm khu vực Á – Thái Bình Dương. (en.baochinhphu.vn)
- Một số khoáng sản thế giới đang bị siết xuất khẩu (điển hình là Trung Quốc siết vonfram, đất hiếm), nên hàng từ Việt Nam tăng giá trị địa chính trị ngay lập tức. (Reuters)
Nói ngắn: 2025 là năm “ai có mỏ, có nhà máy chế biến, có hồ sơ chuẩn – người đó bán được cho các nền kinh tế lớn”. Và nếu không đi qua kênh chuẩn, doanh nghiệp rất dễ bị chặn vì Việt Nam cũng đang thắt chặt xuất khoáng sản thô qua Thông tư 45/2023/TT-BCT. (Thư Viện Nhà Đất)
2. Việt Nam mạnh ở những khoáng sản nào?
Để anh em trong ngành thấy rõ bức tranh, em liệt kê nhóm có thể tham gia xuất khẩu (tùy giấy phép & mức độ chế biến):
- Khoáng sản chiến lược / công nghệ cao
- Đất hiếm (Đông Pao, Bắc Nam Xe, Nam Xe…)
- Vonfram – tungsten (Núi Pháo)
- Antimon, thiếc, molypden
- Barit, fluorit phục vụ khoan dầu khí, hoá chất
- Một số quặng titan/ilmenit đã tuyển – hoàn nguyên
→ Nhóm này được Mỹ, Nhật, Úc nhắm tới để đa dạng chuỗi cung ứng. (The Diplomat)
- Khoáng sản kim loại – vật liệu cơ bản
- Bauxit – alumin Tây Nguyên
- Quặng sắt, mangan, đồng, chì – kẽm (đã tuyển)
- Titan ven biển miền Trung (đã chế biến sâu)
- Fenspat, kaolin, thạch anh – silica cho gốm sứ, kính
→ Xuất được nếu đạt chuẩn chất lượng Bộ Công Thương công bố. (The Shiv)
- Vật liệu xây dựng – đá ốp lát – đá kỹ thuật
- Đá vôi trắng, đá marble Nghệ An, Yên Bái
- Đá granite, bazan, đá cảnh
- Đá hộc, đá xây dựng cắt quy cách
- Clinker xi măng, vôi công nghiệp
→ Thị trường Trung Đông, Nam Á, châu Phi vẫn mua đều. (Vietnam Briefing)
- Khoáng sản năng lượng & khoáng sản cho chuỗi pin – điện gió
- Than anthracite chất lượng cao
- Cát trắng/silica đạt chuẩn làm kính – pin
- Phosphate, apatit, laterit cho sản xuất phân bón và VLXD mới
→ Gắn với chuyển dịch năng lượng nên có thể ký hợp đồng dài hạn. (Vietnam Briefing)
Đây là nền tảng để nói rằng: Việt Nam không chỉ “đào đá bán” – Việt Nam có đủ để trở thành nhà cung cấp khoáng sản quan trọng cho điện gió, xe điện, bán dẫn, quốc phòng của nhiều nước. (semi.org)
3. Vậy tại sao nhiều doanh nghiệp khoáng sản vẫn chưa vươn ra được?
Em nói thẳng theo kiểu người trong nghề:
- Kẹt pháp lý & danh mục: không nắm rõ danh mục khoáng sản được phép xuất theo từng thời điểm, theo từng hàm lượng → gửi chào xong bị ách ở hải quan. (Từ 15/2/2024 đã phải áp dụng quy định báo cáo xuất khẩu mới). (Thư Viện Nhà Đất)
- Xuất thô bị hạn chế: luật mới ưu tiên “khai thác đi đôi với chế biến”, nên nếu chỉ bán quặng nguyên khai, rất khó đi. Phải có cấp độ chế biến tối thiểu hoặc đi theo hợp đồng rõ ràng với buyer. (LuatVietnam)
- Hồ sơ kỹ thuật chưa đạt: nhiều mỏ chỉ có phân tích trong nước chứ không có test theo tiêu chuẩn buyer Nhật/Mỹ/EU → họ không dám ký dài hạn.
- Không có đầu mối xúc tiến chuyên khoáng sản: khoáng sản xuất khẩu không thể bán kiểu “gửi mail hỏi mua gỗ” – nó cần người hiểu chỉ tiêu kỹ thuật, giấy phép, vận chuyển, bảo hiểm, đôi khi cả yếu tố an ninh – quốc phòng.
- Thiếu kể chuyện chiến lược: khi bán đất hiếm, vonfram, titan… cho buyer G7, anh phải cho họ thấy Việt Nam có quy hoạch đến 2030–2050 và sản phẩm anh nằm trong quy hoạch ấy → TH GLOBAL làm được phần này vì bám sát kế hoạch khoáng sản quốc gia. (The Investor)
4. TH GLOBAL đứng ở đâu trong chuỗi xuất khẩu khoáng sản?
TH GLOBAL không phải doanh nghiệp “mua rẻ – bán lại”, mà là đơn vị xúc tiến và điều phối xuất khẩu khoáng sản theo chuẩn pháp lý mới:
- Đối chiếu danh mục xuất khẩu theo Thông tư 45/2023/TT-BCT và các văn bản hướng dẫn mới để xem sản phẩm của mỏ anh có được phép xuất không, phải chế biến tới cấp độ nào. (Thư Viện Nhà Đất)
- Tìm – nhận – lọc RFQ thật từ các buyer công nghiệp lớn (Nhật, Hàn, EU, Ấn Độ, Trung Đông) đang cần: đất hiếm đã tuyển, ilmenit/titan đã hoàn nguyên, bột barit khoan, đá vôi trắng quy cách, đá ốp lát, silica, clinker, than chất lượng cao.
- Chuẩn hóa bộ hồ sơ địa chất – kỹ thuật – logistics: giấy phép khai thác, báo cáo trữ lượng, kết quả phân tích hóa, MSDS, CO, CQ, cảng xuất, cách đóng rời/đóng container/bulk.
- Tư vấn mô hình “chế biến trước – xuất sau” để không vướng chủ trương siết xuất thô 2025, nhất là với đất hiếm (đang được đề xuất đưa vào tài nguyên chiến lược, quản lý chặt nhà nước). (VnExpress Quốc Tế)
- Đứng giữa bảo vệ uy tín Việt Nam: thời điểm này nhiều thương vụ đất hiếm và vonfram của Việt Nam bị thế giới “soi” vì yếu tố địa chính trị – đi ra một mình rất dễ bị từ chối; đi kèm TH GLOBAL và theo đúng hồ sơ nhà nước thì buyer yên tâm hơn. (Reuters)
Nói cách khác: TH GLOBAL biến tài nguyên dưới lòng đất của anh thành sản phẩm có thể lên hợp đồng quốc tế.
5. Doanh nghiệp cần chuẩn bị hồ sơ gì?
Để được TH GLOBAL đưa vào hệ thống giới thiệu, anh/chị chuẩn bị:
- Hồ sơ pháp lý mỏ: quyết định cấp phép, thời hạn, công suất, vị trí mỏ
- Báo cáo phân tích khoáng sản (tốt nhất có phòng lab quốc tế hoặc theo tiêu chuẩn mà thị trường đích yêu cầu)
- Mô tả cấp độ chế biến: tuyển từ quặng thô, tinh quặng %, nghiền mịn, nung, đóng bao – càng rõ càng dễ đi
- Ảnh/clip mỏ – nhà máy – bãi chứa – cảng xuất
- Điều kiện thương mại dự kiến: FOB cảng nào, xuất rời hay container, sản lượng tối thiểu/tháng
- Cam kết truy xuất & môi trường nếu khoáng sản thuộc nhóm nhạy cảm (đất hiếm, titan, vonfram)
Phần còn lại – chào khách, kiểm hồ sơ, đối chiếu văn bản, đàm phán – để TH GLOBAL lo.
Anh/chị đang khai thác đất hiếm, titan, ilmenit, vonfram, đá vôi trắng, silica, barit, fluorit, đá ốp lát, than chất lượng cao… nhưng xuất khẩu còn ít hoặc chưa xuất được vì vướng thủ tục?
2025 là năm thế giới tranh nhau mua khoáng sản chiến lược ngoài Trung Quốc, trong khi Việt Nam vừa ban hành khung pháp lý mới để quản lý xuất khẩu. Đây là thời điểm phải đi qua kênh chuẩn để không bị từ chối hàng.
👉 Gửi hồ sơ nhà máy/mỏ cho TH GLOBAL ngay hôm nay để được ưu tiên kết nối buyer quốc tế và hướng dẫn theo đúng Luật Địa chất & Khoáng sản 2024.
TH GLOBAL sẽ giúp các bạn “nói đúng ngôn ngữ” của buyer Mỹ – Nhật – EU – Úc và đồng thời “nói đúng ngôn ngữ” của cơ quan quản lý Việt Nam.
